विचार / वार्ता

The Death of Critical Thinking in the Age of Social Media

Kathmandu, 19th Asar. "If everyone is thinking alike, then somebody isn't thinking." This well-known saying is a reminder of the importance of independent thinking. Now, however, many of us spend hours viewing Facebook, TikTok, YouTube, and other social media. There are hundreds of posts, videos, and opinions that are posted on a daily basis. We respond quickly, but we don't think slowly! Then, are we becoming more informed or are we losing our critical thinking skills over the years due… पुरा पढौ

भूराजनीतिको चपेटामा नेपाल: चुनौतीको चक्रव्यूह र उज्यालो भविष्यको खोजी

काठमाडौं, ६ असार । भौगोलिक रूपमा दुई विशाल र आणविक शक्तिसम्पन्न राष्ट्रहरू चीन र भारतको बीचमा अवस्थित नेपाल ऐतिहासिक कालदेखि नै भूराजनीतिको केन्द्रबिन्दुमा रहँदै आएको छ। पृथ्वीनारायण शाहले 'दुई ढुङ्गाबीचको तरुल' भनेर चित्रण गरेको नेपालको भू-रणनीतिक संवेदनशीलता वर्तमान २१ औँ शताब्दीमा झन् बढी जटिल र चुनौतीपूर्ण बनेको छ। आज नेपाल केवल दुई छिमेकीको मात्र नभई, अमेरिकी रणनीति (जस्तै एमसीसी र इन्डो-प्यासिफिक रणनीति) को समेत चासोको क्षेत्र बनेको छ। यस्तो अवस्थामा "नेपाल र नेपालीको भविष्य के हो?" भन्ने प्रश्न प्रत्येक नागरिकको… पुरा पढौ

बजेट सकारात्मक र महत्वाकांक्षी-डा बुद्धि मल्ल

काठमाडौं, १६ जेठ । सरकारले आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि कुल २१ खर्ब २४ अर्ब ३४ करोड रुपैयाँको बजेट सार्वजनिक गरेको छ । विक्रम संवत २००७ सालमा ५ करोड २५ लाख रुपैयाँबाट सुरु भएको नेपालको बजेट इतिहासमा, बजेट घोषणा भएको ७५ वर्ष पुगेको अवसरमा यो आकारको बजेट ल्याइएको हो । कुल बजेटमध्ये चालु तर्फ १२ खर्ब ७० अर्ब ५८ करोड (७.०५ प्रतिशत वृद्धि), पूँजीगत तर्फ ४ खर्ब ३१_अर्ब १० करोड (५.३८ प्रतिशत वृद्धि) र व्यवस्थापन तर्फ ४ खर्ब २२ अर्ब… पुरा पढौ

निजी क्षेत्र-अर्थतन्त्रको इन्जिन, साझेदार नकि करदाता मात्र

काठमाडौं, १३ जेठ । नेपालको अर्थतन्त्र लामो समयदेखि सुस्तता र शिथिलताको चक्रमा फसेको छ। विदेशी मुद्राको सञ्चिति र शोधनान्तर स्थिति बलियो देखिए पनि, आन्तरिक अर्थतन्त्र भने कमजोर छ। यसको मुख्य कारण उत्पादन, राजस्व संकलन, पुँजीगत खर्च र बजार चलायमान नहुनु हो। जसले गर्दा मागमा उत्साह र त्यस अनुसारको परिपूर्ति हुन सकेको छैन। यस्तो अवस्थामा सरकार एक्लैले अर्थतन्त्रलाई उकास्न सम्भव छैन। नेपालको कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जिडिपि) मा ८० प्रतिशतभन्दा बढी योगदान निजी क्षेत्रको छ। त्यसैले, अर्थतन्त्रको पुनरुत्थान गर्ने हो भने निजी… पुरा पढौ

ओली रक्षात्मक: विद्या कार्ड कि नयाँ नेतृत्वको प्रस्थानविन्दु ?

काठमाडौं, १० जेठ । नेकपा (एमाले) को आन्तरिक राजनीति पछिल्ला दिनहरुमा नयाँ र रोचक मोडमा आएको छ । पार्टीभित्र एकलौटी वर्चश्व रहँदै आएको अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको त्यो साख जेन्जि विद्रोह पछि सम्पन्न भएको निर्वाचनमा पार्टीले ब्यहोरेको हार र हालैका दिनमा पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीको पार्टी सदस्यता नवीकरण गर्ने सचिवालयको निर्णयले फेरि एमाले वृत्तमा गम्भीर बहस सुरु भएको छ । वैठकमा ओली पक्षकै नेताहरुले अब नेतृत्वबाट पछि हट्नुस, पार्टीको कसैको कम्पनी होईन जस्ता कुराहरु व्यक्त भएका कुराहरु आईरहेका छन् । उसो… पुरा पढौ

हन्टा भाइरस सङ्क्रमण र विपद्को जोखिम (विचार)

काठमाडौं, ७ जेठ । नेदरल्याण्डअर्थात् डच कम्पनीको एमभी होन्डियस नामक जहाज जुन अप्रिल १ मा अर्जेन्टिनाबाट बेलायत, अमेरिका, स्पेनलगायतका २८ विभिन्न देशका १५० भन्दा बढी यात्रु यात्रा गरिरहेका थिए । उक्त क्रुजशिपमा हन्टा भाइरसको एन्डिस स्टे«न फैलिएपछि दुई डच नागरिकसहित तीन जनाको मृत्यु, पाँच जना प्रयोगशाला प्रमाणित सङ्क्रमित र जहाजमै भएका करिब १५० जतिको सुरक्षित अवतरणको चर्चा फैलियो । जहाजबाट बीचमा झरेका विश्वका विभिन्न कुनामा पुगिसकेका यात्रुको र उनीहरुको सम्पर्कमा आएकालाई कन्टयाक्ट ट्रेसिङ खोजी कार्य आज पनि जारी छ ।… पुरा पढौ

ऊर्जा क्षेत्रले आगामी बजेटमा खोजेको ‘डिपार्चर’

काठमाडौं, ६ जेठ। मुलुकको आर्थिक समृद्धिको प्रमुख आधार स्तम्भको रुपमा हेरिएको ऊर्जा क्षेत्रको विकास र विस्तारका लागि सरकारले आफ्ना नीति तथा कार्यक्रम र बजेटमा विशेष प्राथमिकताका साथ स्थान दिएको छ । नीति तथा कार्यक्रममा समेत प्राथमिकता पाएपछि आगामी आवको बजेटमा समेत त्यसलाई थप महत्वपूर्ण स्थान पाउने विश्वास गरिएको छ । सरकार र निजी क्षेत्रको सहकार्यले यस क्षेत्रले प्रगति गरिरहेको अवस्थालाई ख्याल गर्दै बजेटमा एउटा नयाँ ‘डिपार्चर’ हुने सरोकारवालाहरुको कथन छ । स्वतन्त्र ऊर्जा उत्पादकहरुको संस्था नेपाल (इप्पान)ले समेत यस पटक… पुरा पढौ

नीति तथा कार्यक्रमले खोजेको समृद्धि (विचार)

काठमाडौं, १ जेठ । नेपाल सरकारले सङ्घीय संसद्मा प्रस्तुत गरेको आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को नीति तथा कार्यक्रममा गैरआवासीय नेपाली(एनआरएन)हरूलाई उच्च प्राथमिकताका साथ समेट्नु केबल एक औपचारिक नीतिगत घोषणा मात्र होइन, यो विश्वभर फैलिएको नेपाली समुदायको योगदान, क्षमता र सम्भावनालाई राष्ट्रिय विकासको मूल प्रवाहसँग जोड्ने दूरदर्शी राष्ट्रिय प्रतिबद्धता हो । गैरआवासीय नेपाली सङ्घका दृष्टिकोणबाट हेर्दा यसले नेपाल र विश्वव्यापी नेपाली समुदायबीचको सम्बन्धलाई नयाँ उचाइमा पु¥याउने महत्वपूर्ण आधार तयार गरेको छ । गैरआवासीय नेपालीहरूको भावना, योगदान र क्षमतालाई राष्ट्रिय विकासको मूल प्रवाहसँग… पुरा पढौ

‘डिजिटल’ अर्थतन्त्रको नयाँ आधार (फाइभजी)

काठमाडौं, ३१ वैशाख। वर्ल्ड इकोनोमी फोरमले ‘फाइभजी’ प्रविधिलाई ‘इन्टेलिजेन्ट इकोनोमी’को आधार मानेको छ । उक्त संस्थाले फाइभजी प्रविधि उद्योग, शिक्षा, स्वास्थ्य, कृषि र सार्वजनिक सेवामा डिजिटल क्रान्तिका लागि आवश्यक रहेको जनाएको छ । उच्च गतिको इन्टरनेट, ‘लो लेटेन्सी’ र कैयौँ उपकरणलाई एकैसाथ जोड्ने क्षमताका कारण फाइभजीले कृत्रिम बुद्धिमत्ता, स्मार्ट सिटी, स्वचालित उद्योग र डिजिटल व्यापारलाई नयाँ उचाइमा पु¥याउन सक्ने फोरमको निष्कर्ष छ । फाइभजीले उत्पादनशीलता, रोजगारी, नवप्रवर्तन र आर्थिक वृद्धिलाई तीव्र बनाउँदै राष्ट्रलाई चौथो औद्योगिक क्रान्तिको केन्द्रतर्फ अघि बढाउने शक्तिशाली… पुरा पढौ

अवकाशप्राप्त प्रवासी नेपालीबाट राष्ट्रले पाउनेछ यस्ता अवसर

क्यानडा । १९८० को दशकपछि पूर्वी एसिया र खाडी मुलुकहरूमा श्रमको माग तीव्र रूपमा बढ्न थालेपछि हजारौं नेपाली युवाहरू रोजगारीको खोजीमा विदेशिन थाले। नेपाल सरकारले सन् १९८५ मा वैदेशिक रोजगारसम्बन्धी कानुनी ढाँचा लागू गरेपछि श्रमिक विदेश पठाउने प्रक्रिया औपचारिक र व्यवस्थित बन्दै गयो। सुरुका वर्षहरूमा पश्चिमी देशहरूमा नेपालीहरूको उपस्थिति अत्यन्त न्यून थियो। उदाहरणका लागि, अमेरिकी जनगणना ब्युरो (US Census Bureau) का अनुसार सन् १९९० मा अमेरिकामा नेपाली मूलका केवल २,६१६ व्यक्तिहरू थिए। त्यस्तै, क्यानाडाको Statistics Canada का अभिलेख अनुसार सन्… पुरा पढौ