विचार / वार्ता

‘मन नेपालमा, रोजीरोटी प्रवासमा’ : प्रकाश सिलवाल

कोलकता। “हाम्रो मन मातृभूमि नेपालमै पुगिरहेको हुन्छ तर कामका सिलसिलामा आइएकाले बसोबास र रोजीरोटी यतै गर्नुपरेको छ । प्रवासमा रहेर नेपाल आमालाई पुकार्दै जीवन गुजारिरहेका छौँ ।” पश्चिम बङ्गालको कोलकाता–बेहलास्थित परिवहन (ट्रान्सपोर्ट) सम्बन्धी व्यवसाय गर्दै आएका तनहुँका केशव अधिकारी क्षेत्रीलाई नेपाल र नेपालीको प्रसङ्ग आउनेबित्तिकै भावनाको गहिराइमा पुगेको अनुभूति हुन्छ । सानो छँदा तनहुँको मिर्लुङस्थित चन्द्रावती खोलामा साथीसङ्गीसँग खेलेको र नुहाएकोदेखि अनेक स्मरणहरु उनकाे मानसपलटमा ताजा भएर आउने गर्छ । उनी प्रवासमा रहँदा वा जुनसुकै मुलुकमा पुग्दा नेपालको परिचय नलुकाई… पुरा पढौ

शिथिल अर्थतन्त्रको उत्थानका लागि लचिलो मौद्रिक नीतिको अपेक्षा गरेका छाैं : महासङ्घ अध्यक्ष ढकाल

काठमाडौ । नेपाल उद्योग वाणिज्य महासङ्घका अध्यक्ष चन्द्रप्रसाद ढकालले शिथिल अर्थतन्त्रको उत्थानका लागि लचिलो मौद्रिक नीतिको अपेक्षा गरेकाे बताएका छन । राससलाइ अन्तरवार्ता दिदैं ढकालले मुलुकको अर्थतन्त्रमा ८१ प्रतिशत योगदान गरिरहेको तथा देशमा ९० प्रतिशतको हाराहारीमा रोजगारी प्रदान गरिरहेको निजी क्षेत्र अहिले चरम आर्थिक मन्दीबाट गुज्रिरहेको समेत बताए । मागमा आएको अकल्पनीय कमीका कारण उद्योगहरुले आफ्ना उत्पादन घटाउनु परेको छ भने ती उत्पादन, वितरण र बिक्रीमा संलग्न लाखौँ व्यावसायी तथा पेशाकर्मीहरुको आयमा त्यसले प्रत्यक्ष असर पारेको ढकालकाे भनाइ छ ।… पुरा पढौ

आर्थिक वृद्धिको लक्ष्य प्राप्ति गर्ने किसिमकाे मौद्रिक नीति आउनुपर्छ: अध्यक्ष अग्रवाल (अन्तर्वार्ता )

काठमाडाैं, । मुलुकको अर्थतन्त्रमा अझै पनि सुधार हुन सकेको छैन । राजस्व सङ्कलन कम हुँदा सरकारी खाता घाटामा गएको अवस्था छ । सरकारले भने अर्थतन्त्रको यो अवस्था सुधारका लागि बजेटले बाटो समातेको र मौद्रिक नीतिबाट त्यसलाई थप अगाडि बढाउने दाबी गर्दै आएको छ । चालु आर्थिक वर्षको मौद्रिक नीतिमा कर्जा वृद्धिदर घटाइएको, विभिन्न उपकरणमार्फत कर्जा प्रवाहलाई रोक्ने नीति लिइएको, आयात रोक्ने नीति लिइएकाले आर्थिक गतिविधि चलायमान हुन नसकेको र आर्थिक वृद्धिदर कम भएको निजी क्षेत्रको टिप्पणी छ । बैंकिङ प्रणालीमा… पुरा पढौ

‘सफलता सम्भव छ’ कृतिमा सकारात्मक सोचको व्याख्या (पुस्तक समिक्षा)

काठमाडाैं। “तँपाईको टमी ज्यादै सुस्त छ, यस्ले कुनै हालतमा पढ्न सक्दैन्, उसलाई स्कुलबाट निकालेर सहयोग गर्नुस् । ” अलिक कान कम्ता सुन्ने ४ वर्षे केटो खल्तीमा यस्तो कागजको टुक्रा लिएर घर आयो । परिवारले के सोच्यो । यौटी आमा भएर सोच्नुस् । आमा भोलि पल्टै स्कुल पुगिन् । स्कुलले कसै पढाउन नसक्ने बतायो। आमाको आत्मसम्मानमा चोट पुग्यो । तर उनको आत्मविश्वास डगमगाएन। उनले उल्टै आफ्नो बच्चालाई आफैं पढाएर देखाउने चुनौती दिइन। पढाएर देखाइन पनि। झन्डै ३ महिना जति मात्रै औपचारिक… पुरा पढौ

आर्थिक जटिलता: हाँक र प्रस्तावित सुधार (प्रा.डा. विश्वम्भर प्याकुर्‍यालकाे विचार)

काठमाडौं । विश्व सङ्कटको केही समय पहिलेदेखि नै आर्थिक मन्दीको दबाबमा नेपाल पर्न थालेको थियो । खासगरी कोभिड–१९ पछि भने विश्वले भोगेको आर्थिक मन्दीको प्रभावबाट नेपाल जोगिन सकेन । आर्थिक मन्दीबाट बच्न वस्तु आयातमा प्रतिबन्ध लगाइयो, मौद्रिक नीति कसिलो बनाइयो, मुद्रास्फीति भयावह बन्न पुग्यो, न्यून राजस्व सङ्कलनले सार्वजनिक खर्च खुम्चिन गयो । रूस–युक्रेन युद्धका कारण विश्वमा उत्पादनमा आएको शिथिलताले आधारभूत खाद्य सामग्रीमा पनि अत्यधिक प्रभाव पर्नुका साथै आपूर्तिमा आएको थप समस्याले खाद्यान्नको उपलब्धतामा उच्च निर्भरता बढ्न गयो । यसरी राष्ट्रिय… पुरा पढौ

आन्तरिक पर्यटकको भरमा रहेकाे बागलुङमा थपिँदैछन् पर्यटकीय गन्तव्य (आलेख )

बागलुङ, १६ असार नेपालमा भित्रिने विदेशी पर्यटकमध्ये ४० प्रतिशत गण्डकी प्रदेशको राजधानी पोखरा पुग्ने गरेको तथ्याङ्क छ । पर्यटनको राजधानी मानिने पोखराबाट बागलुङ बजार त्यस्तै ७० किलोमिटर हाराहारीमा पर्छ । तर पोखरा आएका कति पर्यटक बागलुङसम्म पुग्छन् ? यसको खोजी र लेखाजोखा सकैसँग छैन । पोखरा आएका धेरै पर्यटक एकदेखि डेढ घण्टाकै दूरीका अन्य जिल्लामा कमै मात्रै पुग्ने गरेका छन् । त्यसो त यो दूरीका जिल्ला र स्थानमा पनि पर्यटक लोभ्याउने अधिक सम्भावना रहेकै छन् । यसो भए पनि संरचनाअर्थात्… पुरा पढौ

सडकमा गोलभेडा किन फ्याँकेको ?

युराेप, ५ असार । केही दिन अघि काभ्रे पनौतीका खुद्रा व्यवसायी मिठाराम सापकोटाले क्रेटभरि राता गोलभेँडाका फोटा पोष्ट गर्दै  '१ सय रूपियाँमा ६ किलो गोलभेँडा धमाधम बिक्री भइरहेको' लेखेपछि किसानले मेहेनतको मुल्य नपाएको अन्दाज गरेको थिएँ। लगत्तै पाँचखालमा गाडीमै ल्याएर टन्नै गोलभेँडा खोलामा खन्याएको पोष्ट पढेपछि मन झनै खिन्न भयो। फेरि हालसालै कालिमाटीका सडकभरि गोलभेडाको बैरालो देखेपछि त मन थामिँदै थामिएन। र, केहि लेख्न अघि सरेको छु। कृषिप्रधान देश नेपालका कृषकलाई केहि न केहि चुनौतीले कहिल्यै छोड्दैन। भन्नलाई त हामी… पुरा पढौ

विश्व वातावरण दिवसमा सरसफाइका कुरा (विचार)

काठमाडौं, जेठ। आज विश्व वातावरण दिवस । संयुक्त राष्ट्रसङ्घको आह्वानमा आजकै दिन विश्वभर यो दिवस मनाउने गरिन्छ । नेपालमा पनि यसवर्ष ‘प्लाष्टिकजन्य प्रदूषण निर्मूल पारौँ, वातावरणमैत्री विकल्पको उपयोग गरौँ’ भन्ने नारा तय गरेर यसको ‘थिम’ भित्र रहेर देशव्यापीरुपमा विभिन्न कार्यक्रम आयोजना गरी वातावरण दिवस मनाइँदैछ । संयुक्त राष्ट्रसङ्घको महासभाले गरेको घोषणा तथा संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय वातावरण कार्यक्रमको अग्रसरतामा सन् १९७३ देखि प्रत्येक वर्ष जुन ५ मा विश्वभर यो दिवस मनाउने गरिएको हो । सरसरती हेर्दा त वातावरणसँग जोडिने वन, जङ्गल, वनस्पतिसहित… पुरा पढौ

भारतीय प्रधानमन्त्री माेदी नेपाल–भारतबीचका सबै समस्या हल गर्ने मनस्थितिमा छन् :प्रधानमन्त्री दाहाल (वार्ता)

नयाँदिल्ली, २० जेठ । प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ भारतको ४ दिने औपचारिक भ्रमण सम्पन्न गरि आज स्वदेश फर्कदैछन। भ्रमणका क्रममा प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल र भारतीय समकक्षी नरेन्द्र मोदीबीच ‘वान टु वान’ र प्रतिनिधिमण्डलस्तरमा वार्ता भएर नेपाल र भारतबीच विभिन्न द्विपक्षीय सम्झौता एवं समझदारी भएका छन् । ऊर्जा व्यापार र अन्तरदेशीय प्रसारण लाइन निर्माण, अन्तरदेशीय भुक्तानी, नेपालमा आर्थिक पूर्वाधार निर्माण, पारवहन सन्धि नवीकरणलगायत रहेका छन् । दुवै देशका प्रधानमन्त्रीबाट समानता, आपसी सम्मान र आपसी विश्वासका आधारमा मैत्रीपूर्ण सम्बन्धलाई आगामी दिनमा सवल… पुरा पढौ

प्रधानमन्त्रीको याे भ्रमणले भारतीय लगानीको ढोका खुलेको छ : महासङ्घ अध्यक्ष ढकाल (अन्तरवार्ता )

काठमाडाैं, १९ जेठ । नेपाली प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व गर्दै प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ भारतको ४ दिने औपचारिक भ्रमणमा छन । प्रतिनिधिमण्डलमा यसअघिजस्तै नेपालका उद्योगी व्यवसायीको पनि सहभागिता रहेकाे छ । हिजो साँझ नेपाल र भारतीय उद्योगी, व्यवसायीको संयुक्त सम्मेलनलाई सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री प्रचण्डले निजी क्षेत्रको महत्व र विशिष्टताको प्रशंसा र आवश्यकता दर्शाएका थिए । भ्रमणका क्रममा बिहीबार केही महत्वपूर्ण सहमति वा समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर पनि भएका छन् । त्यसले नेपालको दीर्घकालीन विकास र समृद्धिका लागि भारतीय लगानीको मार्गप्रशस्त पनि गरेको छ ।… पुरा पढौ