विचार / वार्ता

दरमा के खाने ?

हरितालिका तिज चेलीहरुको रमाइलो चाड हो । पहिला र अहिलेको तिजमा धेरै फरक देखिन थालेको छ । पहिलाको दर खाने चलन र अहिलेको चलनमा फरक हुँदै गएको छ । हामी तडकभडकमा प्रेरित हुँदै गयौ । परम्परा बिर्सेंर तिज मनाउने फरक संस्कार अङगाल्न थाल्यौ । घर वा माइतीमा खाने दरबाट हामी पार्टी प्यालेस र होटल रेस्टुरेन्टमा दर खाने आदतमा सर्यौ । आफ्नो क्षमता भन्दा माथि उठेर दरका आधुनिक परिकार खोज्दै हिड्न थाल्यौं । यसर्थ तिजको दरमा बिस्तारै बिकृती थपिन थाल्यो ।… पुरा पढौ

कोरोनाले थलिएको अर्थतन्त्र र मौद्रिक नीति २०७७-०७८ को कार्यदिशा

कोरोना संक्रमण: विश्व महामारीको रुपमा देखा परेको कोरोना भाइरस संक्रमण दिनानुदिन बढ्दै गइरहेको छ । २०१९ को डिसेम्बर महिनामा चीनको बुहान प्रान्तबाट सुरु भएको कोरोनाको संक्रमण हाल विश्वभर द्रूत गतिमा फैलिइरहेको छ । शुरुवाती दिनहरुमा यसबाट जोगिन विभिन्न किसिमका सुरक्षाका उपाय अपनाए पनि पछिल्ला दिनहरुमा अर्थतन्त्र चलायमान गराउन लकडाउन खुकुलो बनाउँदै लगिएकाले जनमानसमा अझ सन्त्रास बढ्दो छ । विश्व प्रविधिको बिस्तारसँगै विकासको होडबाजीरुपमा अगाडि बढिरहेका बेला अकस्मात् कोरोना भन्ने भाइरसका कारण समग्र विश्व अर्थतन्त्र ठप्पप्रायः भएको होइन कि अब केही… पुरा पढौ

संघियता :अपेक्षा अनि परिणाम

नेपालको बिकासलाई हरेक घरअनि समुदाय सम्म पुरयाउनको लागि निकै लामो बलिदानीपुर्ण त्याग र योगदानबाट संघिय नेपालको  स्थापना भयो । हामीले अपेक्षा गर्यौ कि अब हाम्रा दुखका दिन सकिए । अपेक्षा स्वाभाविक थियो नै किनकि हामीले २५० बर्ष पुरानो सामन्ती भनिएको राजसंस्थालाइ  देशको बागडोर समाल्ने कार्यबाट मुक्त गरेका थियौ । हामीले निरङ्कुश भनिएको सामन्ती राजसंस्था अनि तिनका भरौटेहरुलाई बिदा गरेका थियौ अनि जनअपेक्षा थियो ७५३ स्थानिय सरकारले सेवा प्रबाह गर्दा जनताका सबै समस्या छुमन्तर हुन्छन । जनताको चेतना स्तरमा बिकास हुनेछ… पुरा पढौ

भगवान् श्रीकृष्ण पनि खानाका पारखी थिए

भगवान् श्रीकृष्ण पनि खानाको पारखी थिए भन्ने धर्मग्रन्थमा प्रस्ट देखिन्छ। उनी सानो छँदा मक्खन, दही चोरी-चोरी हैरान पार्थे । ग्वाला साथीहरु बटुलेर गोकुलका गाउँ‌गाउँमा डुलेर झ्यालबाट छिरेर मिठा-मिठा खाना चोरी चोरी खाएर बाल्यकाल बिताएका थिए । उनका साथीसङ्गी र गोपिनीहरुदेखि हितैसी मित्र सुदामासम्म हुल बाधेर ग्वाला बनी जङल ज‌ंगल डुलेर फल खाने गरेको पनि प्रस्ट छ । एक दिन यशोदाले दही मथ्दै गरेको बेलामा बालगोपाल श्रीकृष्णले माता यशोदालाई स्तनपानको ढिपी गर्न थाले तर यशोदा आफ्नो काममा व्यस्त भएका कारण कृष्णको… पुरा पढौ

जे पनि खिचेर देखाइदिने ?

हातमा क्यामरावाला मोबाइल छ, सामाजिक सञ्जाल छ भन्दैमा जे मनलाग्यो त्यही खिचेर सार्वजनिक गरिदिहाल्ने ? आफ्नो युट्युब च्यानल छ, क्यामरा र बुम छ भन्दैमा जे पनि खिचेर देखाइदिने? यो सवाल अचेल निकै गम्भीर रुपमा बढेको छ। शुरुमा केही घटनाहरू प्रस्तुत गर्नु सान्दर्भिक ठान्दछु। घटना-१ सन् २०१७ को नोभेम्बर २१ का दिन डेनमार्कमा स्थानीय चुनाव हुँदै थियो। कोपनहेगन नगरपालिकाबाट एक जना नेपालीले पनि उम्मेदवारी दिनुभएको थियो। हामी सिँगो नेपाली समाज उहाँलाई जिताउन सक्दो कोसिस गरिरहेका थियौं। चुनावका दिन उत्साहपूर्वक मतदान केन्द्रमा… पुरा पढौ

खोइ सरकार ? खोइ जनता ?

सर्वत्र राजनीति छ, शासन कतै छैन । टोल टोलमा पार्टी छ, सरकार कहीं छैन । गाउँपिच्छे नेता छन, समाजको नेतृत्व गर्ने अगुवा छैनन । घरघरै कार्यकर्ता छन्, जनता कोही छैनन ।राजनीतिले केन्द्रदेखि गाउँसम्म हरेक वर्ग, समुदाय र निकायलाई पक्ष विपक्षमा विभक्त गरेको छ । सिंगो समुदायको हितमा काम गर्ने निष्पक्षता कसैमा छैन । समग्रमा तमाम विकृतिले पुरै देश अशक्त छ । देशलाई सशक्त ढंगले चलाउन सक्ने आशालाग्दो कोही छैन । वर्षौंसम्म ऐना पुछिरहें तर मैलो मेरो अनुहारमै रहेछ भन्ने चेत… पुरा पढौ

अब प्लेट चम्चा नै खान मिल्ने ?

भाँडा माझदा–माझ्दा हैरान हुनु भएको छ ? अब भने तपाईंलाई खुसीको खबर छ । अबका पुस्ताले दुःख गर्नु नपर्ने भएको छ । वैज्ञानिक चमत्कार र बदलिँदो समय अनुसार खाना खाँदा वा चिया कफी पिउँदा तपाईंले प्लेट चम्चा वा कप माझ्नु पर्ने छैन । वैकल्पिक उपाय भटाभट आउन थालेका छन् । दुना टपरा हुँदै प्लाष्टिकको प्लेटमा आइपुगेको हाम्रो समाजमा अब खाना सहित प्लेट, चम्चा, कप पनि खान मिल्ने समाचार आउन थालेका छन । विभिन्न बहुराष्ट्रिय कम्पनीले यसको परीक्षण गरी व्यावसायिक रुपमा… पुरा पढौ

वि.सं. २१०० मा नेपाल

नेपालले २१ औं शताब्दी समाप्तिसँगै २२ औं शताब्दीको स्वागत गरेको छ । दुई दशकदेखि नै उच्च आर्थिक वृद्धिसहित विकासमा महत्वपूर्ण फड्को मार्दै संसारभरका सञ्चारमाध्यमको ध्यानाकर्षण गर्न नेपाल सफल रह्यो । नेपालबारे लेखिएका केही समाचार यसप्रकार छन् - १. दुई दशकदेखि उच्च आर्थिक वृद्धि हासिल गर्दै नेपाल विश्वमा एक समृद्ध देशको रुपमा स्थापित हुन सफल ।१८ वर्षदेखि दोहोरो अंकको आर्थिक वृद्धि । २. नेपाल अब कृषिप्रधान देशमात्र रहेन, वार्षिक २ करोडभन्दा बढी पर्यटक भित्र्याएर संसारकै एक उत्कृष्ट पर्यटकीय गन्तव्यमा स्थापित हुन… पुरा पढौ

संस्थागत सुशासनमा शून्य सहनशीलता

कोभिड १९ महामारीको मारमा परेका पेशा व्यवसायका ऋणी र बैंक वित्तीय संस्था दुवै पक्षलाई यथासंभव राहत मिल्ने गरी केन्द्रीय बैंकबाट मौद्रिक नीति २०७७-०७८ र यसको कार्यान्यवन निर्देशन आईसकेको छ । निर्देशनमा व्यवस्था भए अनुसार कर्जा भुक्तानी अवधिको म्याद कम्तिमा पनि ६ महिनासम्म कुनै किसिमको अतिरिक्त शुल्कहरु विना नै थप गर्न पाइने भएको छ । ऋणीको आवश्यकता र लिखित कार्य योजना अनुसार न्यूनतम १० प्रतिशत ब्याज असुल उपर गरी एक पटकको लागि कर्जा पुनरसंरचना तथा पुनरतालिकीकरण गर्न सकिने भएको छ ।… पुरा पढौ

रातो पासपोर्ट

इस्तानबुलको तेइस घण्टा लामो ट्रान्जिट उसलाई फिटिक्कै पट्यार लागेन। चढेको टर्किस एयरलाइन्स भएपनि सपनाको यानमा सयर गर्दै पुगेको थियो त्यहाँ। विमानस्थलभित्रको लामो कुराइ भन्दा गन्तव्य नजिकिएको उत्साहले उद्वेलित थियो। प्रतिक्षालयका हरेक खाली कुर्सीमा पालैपालो बस्दै उठ्दै गरिरह्यो, मानौँ ती सबै उसकै लागि खाली गराइएका हुन्। त्यसबाहेक भित्ताको ठूलो स्क्रिनमा देखिएका उडान सम्बन्धी जानकारी दिने मिलिक्-मिलिक् अक्षरमा हेर्दै समय कटायो। कुर्सीमै पल्टिएर फिस्स निदाएका प्रतिक्षार्थीहरू देखेर ऊ पनि त्यसै गर्ने कोसिस त गर्थ्यो, तर निन्द्रा लागे पो ! ऊ अर्थात् बाबु।… पुरा पढौ